A, an, the - przedimki bez tajemnic
A, an oraz the należą do najkrótszych angielskich słów, a mimo to potrafią sprawić sporo problemów. W języku polskim nie mają bezpośrednich odpowiedników, dlatego ich użycie często wydaje się przypadkowe. W rzeczywistości przedimki przekazują konkretną informację: pokazują, czy mówimy o czymś po raz pierwszy, o dowolnym przedstawicielu danej grupy, czy o rzeczy dobrze znanej rozmówcy.
Przedimki w języku angielskim pomagają doprecyzować, co właściwie mamy na myśli, ale pomyłka w a, an czy the najczęściej nie zatrzyma rozmowy. Jeśli powiesz I bought car zamiast I bought a car, rozmówca prawdopodobnie bez problemu Cię zrozumie. Na początku ważniejsze jest więc przekazanie myśli niż kontrolowanie każdego krótkiego słowa. Dopiero gdy mówisz już swobodniej, warto szlifować przedimki, aby wypowiedzi brzmiały naturalniej i były bardziej precyzyjne.
W English Splash pracujemy zgodnie z zasadą: najpierw fluency, później accuracy. Zachęcamy do mówienia nawet wtedy, gdy zdanie nie jest jeszcze idealne. Błędy poprawiamy stopniowo – bez odbierania uczniowi odwagi do dalszej rozmowy.
Najważniejsze informacje z artykułu
- A i an stosujemy wyłącznie przed rzeczownikami policzalnymi w liczbie pojedynczej.
- Wybór między a i an zależy od wymowy następnego wyrazu, a nie od jego pierwszej litery.
- The wskazuje osobę, rzecz lub miejsce, które można jednoznacznie zidentyfikować.
- Brak przedimka często oznacza, że mówimy o czymś ogólnie.
- Brak a lub an często jedynie sprawia, że zdanie brzmi mniej naturalnie, ale brak the może czasem zmienić informację przekazywaną rozmówcy.
Co właściwie oznaczają a, an i the?
A i an to przedimki nieokreślone, natomiast the jest przedimkiem określonym. Pierwsze dwa wprowadzają rzeczownik, którego rozmówca jeszcze nie zna, a the kieruje uwagę na konkretny obiekt.
Spójrz na prosty przykład:
I saw a dog in the park. The dog was wearing a red collar.
W pierwszym zdaniu pojawia się a dog, ponieważ pies zostaje wspomniany po raz pierwszy. W kolejnym zdaniu używamy już the dog – rozmówca wie, że chodzi o tego samego psa spotkanego w parku. Podobną zasadę stosujemy w codziennych rozmowach: I bought a book. The book is about London.
Przedimek może więc zmienić perspektywę. Pass me a pen oznacza „podaj mi jakiś długopis”, natomiast Pass me the pen dotyczy określonego długopisu, na przykład tego leżącego na biurku.
Kiedy a, a kiedy an pojawia się przed rzeczownikiem?
A stawiamy przed dźwiękiem spółgłoskowym, a an przed dźwiękiem samogłoskowym. Liczy się to, co słyszymy, nie to, jak zapisany jest wyraz.
Jeśli zastanawiasz się, kiedy a kiedy an, wypowiedz na głos słowo stojące bezpośrednio po przedimku i zwróć uwagę na jego pierwszy dźwięk. Dlatego mówimy a car, a teacher oraz a small apartment, ale an apple, an engineer i an interesting story.
Pisownia może wprowadzać w błąd. Słowo university zaczyna się od litery u, ale wymawiamy je z początkowym dźwiękiem podobnym do polskiego „j”, dlatego poprawna forma to a university. Z kolei h w wyrazie hour jest nieme, więc mówimy an hour. Ta sama zasada wyjaśnia konstrukcje a European country, an honest person oraz an MBA student.
Warto pamiętać, że między przedimkiem a rzeczownikiem może pojawić się przymiotnik. Wówczas decyzję podejmujemy na podstawie pierwszego dźwięku przymiotnika: an old house, ale a beautiful old house.
Kiedy używać a lub an poza pierwszym wspomnieniem?
A i an stosujemy, gdy mówimy o jednym, bliżej nieokreślonym przedstawicielu danej grupy. Pojawiają się również przy zawodach, rolach, częstotliwości oraz znaczeniu „jeden”.
Powiesz więc She is a doctor, ponieważ doctor jest policzalnym rzeczownikiem w liczbie pojedynczej. Podobnie tworzymy zdania He wants to become an architect oraz My sister is a student. Brak przedimka w takich konstrukcjach byłby błędem.
A i an występują również w wielu codziennych wyrażeniach:
- twice a week – dwa razy w tygodniu,
- £5 a kilo – pięć funtów za kilogram,
- have a headache – mieć ból głowy,
- take a break – zrobić przerwę,
- in a hurry – w pośpiechu.
Nie użyjemy jednak a ani an przed rzeczownikami niepoliczalnymi i rzeczownikami w liczbie mnogiej. Nie mówimy an advice, a furniture czy a books. Poprawne formy to some advice, a piece of furniture oraz some books.
Kiedy należy użyć the?
The stosujemy wtedy, gdy odbiorca potrafi rozpoznać, o kim lub o czym mówimy. Określoność może wynikać z wcześniejszej części rozmowy, wspólnej wiedzy albo dodatkowego opisu.
Zdanie Close the window jest naturalne, jeżeli w pomieszczeniu znajduje się jedno oczywiste okno lub obie osoby wiedzą, które należy zamknąć. W konstrukcji The woman standing by the door is my manager rzeczownik woman zostaje doprecyzowany przez dalszą część zdania. Nie chodzi o dowolną kobietę, lecz o tę stojącą przy drzwiach.
The pojawia się też przed rzeczami uznawanymi w danym kontekście za jedyne, na przykład the sun, the moon czy the internet. Używamy go również ze stopniem najwyższym przymiotnika i liczebnikami porządkowymi: the best restaurant, the most difficult question, the first day.
Przedimek określony występuje ponadto w nazwach rzek, mórz, oceanów, łańcuchów górskich oraz niektórych państw:
- the Thames,
- the Baltic Sea,
- the Atlantic Ocean,
- the Alps,
- the United Kingdom.
Kiedy the, a kiedy bez przedimka brzmi naturalnie?
The wybieramy, gdy chodzi o konkretny przypadek, a przedimek pomijamy, gdy wypowiadamy się ogólnie. Szczególnie dobrze widać tę różnicę przy rzeczownikach w liczbie mnogiej i rzeczownikach niepoliczalnych.
To, kiedy the a kiedy bez przedimka będzie poprawne, zależy przede wszystkim od tego, czy rozmówca może wskazać konkretną osobę, rzecz albo grupę. Porównaj Dogs need exercise oraz The dogs next door bark at night. Pierwsze zdanie dotyczy psów jako gatunku, a drugie określonych zwierząt mieszkających obok.
Podobnie działa różnica między Music helps me relax a The music is too loud. W pierwszym przypadku chodzi o muzykę jako zjawisko. W drugim mówimy o konkretnych dźwiękach, które są w tej chwili zbyt głośne.
Przedimka zwykle nie używamy przed nazwami języków, przedmiotów szkolnych, sportów i posiłków: speak English, study history, play tennis, have breakfast. Jeżeli jednak rzeczownik zostanie doprecyzowany, może pojawić się the: The breakfast we had at the hotel was excellent.
Czy brak a lub the zawsze zmienia znaczenie wypowiedzi?
Nie. Czasami rozmówca zrozumie Cię bez problemu, mimo że zdanie nie będzie gramatycznie poprawne. W innych sytuacjach przedimek pokazuje jednak, o której osobie lub rzeczy mówisz, dlatego jego pominięcie może wywołać nieporozumienie.
Jeśli powiesz I need taxi zamiast I need a taxi, popełnisz błąd, ale komunikat nadal będzie jasny: potrzebujesz taksówki. Podobnie zdanie She is teacher zostanie najpewniej zrozumiane jako She is a teacher. W takich sytuacjach brak a wpływa przede wszystkim na poprawność i naturalność wypowiedzi, a nie na jej główny sens.
Inaczej wygląda to wtedy, gdy the pozwala wskazać konkretny obiekt. Porównaj:
- Can you open a window? – Czy możesz otworzyć jakieś okno?
- Can you open the window? – Czy możesz otworzyć to konkretne okno?
- I spoke to a manager. – Rozmawiałem z jednym z menedżerów.
- I spoke to the manager. – Rozmawiałem z konkretnym menedżerem, prawdopodobnie osobą zarządzającą tym miejscem.
W codziennej rozmowie kontekst często naprawia drobny błąd za nas. Jeśli w pokoju jest tylko jedno okno, rozmówca prawdopodobnie zrozumie zarówno Open the window, jak i niepoprawne Open window. Warto jednak wiedzieć, że przedimek pomaga mu szybciej rozpoznać, co dokładnie mamy na myśli.
Dlaczego raz mówimy go to school, a innym razem go to the school?
Bez przedimka mówimy o podstawowej funkcji danego miejsca, natomiast the wskazuje konkretny budynek lub lokalizację. Zmiana przedimka może więc zmienić sens całego zdania.
Tom goes to school oznacza, że Tom jest uczniem i chodzi do szkoły, aby się uczyć. Jego mama może jednak powiedzieć I’m going to the school to talk to his teacher. Nie idzie tam jako uczennica, lecz odwiedza określony budynek.
Podobne rozróżnienie występuje w wyrażeniach go to bed, be at work oraz go home. Mówimy o typowej czynności lub przeznaczeniu miejsca, dlatego przedimek nie jest potrzebny. W zdaniu I sat on the bed wskazujemy już jednak konkretny mebel.
Warto wiedzieć: nie każdą taką konstrukcję da się przetłumaczyć słowo w słowo. Najlepiej zapamiętywać całe połączenia, na przykład go to work, be in hospital w brytyjskim angielskim czy travel by train.
Czy podczas rozmowy trzeba zatrzymywać się przy każdym a, an i the?
Nie warto przerywać wypowiedzi tylko dlatego, że nie masz pewności, którego przedimka użyć. Jeśli rozmówca rozumie główną myśl, dokończ zdanie, a do błędu wróć później.
Wyobraź sobie, że opowiadasz o podróży i chcesz powiedzieć: We stayed in a small hotel near the station. Jeśli zaczniesz w głowie analizować, czy hotel jest policzalny, a station wystarczająco określone, możesz zgubić całą historię. Lepiej powiedzieć zdanie nawet z błędem i utrzymać rozmowę. Płynność rozwija się właśnie wtedy, gdy skupiasz się na przekazaniu informacji, reakcji drugiej osoby i dalszym ciągu wypowiedzi.
Przedimki można szlifować już po rozmowie. Wybierz dwa lub trzy zdania, w których zabrakło a albo the, popraw je i powiedz ponownie na głos. Dzięki temu nie uczysz się oderwanych reguł, lecz konstrukcji, których naprawdę potrzebujesz:
- I had a meeting with a client.
- We went to the restaurant near our hotel.
- She is an accountant.
- I need a few minutes.
- Could you send me the document?
Pro tip: nie próbuj poprawiać wszystkich błędów jednocześnie. Podczas jednej rozmowy możesz zwracać większą uwagę na a i an, a podczas kolejnej na the. Takie stopniowe szlifowanie daje lepsze efekty niż ciągłe zatrzymywanie się w połowie zdania.
Nie czekaj z mówieniem do chwili, w której opanujesz wszystkie zastosowania a, an i the. Taki moment prawdopodobnie nigdy nie nadejdzie – nawet osoby na wysokim poziomie czasami wahają się przy przedimkach. Najpierw buduj zdania, opowiadaj, pytaj i reaguj. Kiedy komunikacja zacznie przychodzić Ci swobodniej, kolejne poprawki sprawią, że będzie również coraz bardziej precyzyjna.
Najczęściej zadawane pytania o przedimki a, an i the
Czy przed każdym rzeczownikiem w liczbie pojedynczej trzeba postawić przedimek?
Nie zawsze, ale pojedynczy rzeczownik policzalny zazwyczaj potrzebuje przedimka lub innego określnika, na przykład my, this albo one. Poprawne będzie więc a car, the car lub my car, ale nie samo car w zdaniu I bought car.
Czy przed nazwami własnymi używa się the?
Przed imionami, nazwami miast i większością nazw państw zwykle nie stawiamy the: Anna, Warsaw, Poland. Istnieją jednak wyjątki, takie jak the Netherlands, the United States czy the Czech Republic.
Dlaczego mówi się an umbrella, ale a useful tool?
Umbrella zaczyna się w wymowie od dźwięku samogłoskowego, dlatego wymaga an. Useful wymawiamy z początkowym dźwiękiem „j”, więc poprawną formą jest a useful tool.
Czy można używać the z rzeczownikami w liczbie mnogiej?
Tak, jeśli chodzi o konkretną grupę. Cats are independent odnosi się do kotów ogólnie, natomiast The cats in my garden are hungry oznacza określone koty znajdujące się w ogrodzie.
Czy pominięcie przedimka zawsze zmienia znaczenie zdania?
Nie. Zdanie I need taxi jest niepoprawne, ale w typowej sytuacji pozostaje zrozumiałe. Różnica staje się ważniejsza wtedy, gdy wybór między a i the wskazuje, czy chodzi o dowolną rzecz, czy o konkretny obiekt znany rozmówcy.
